دستگاه بادکن بطری پت پنوماتیک و تجهیزات آن
بطریهای پلاستیکی PET یکی از رایجترین بستهبندیها برای نوشیدنیها، آب معدنی، روغن خوراکی و محصولات مایع به حساب میآیند. تولید این بطریها طی یک فرآیند تخصصی صورت میگیرد که در آن از دستگاههای بادکن بطری استفاده میشود.
دستگاه بادکن بطری پت، ماشینی است که پریفرمهای پلاستیکی کوچک را به بطریهای با اشکال و اندازههای مختلف تبدیل میکند. این فرآیند که به Blow Molding معروف است، در صنایع نوشیدنی، آب معدنی، شوینده و آرایشی-بهداشتی کاربرد دارد. با پیشرفت تکنولوژی، این دستگاهها از نظر سرعت، دقت و کارایی بهبود یافتهاند و امروزه میتوانند هزاران بطری در ساعت تولید کنند.
دستگاه بادکن بطری PET چیست و چگونه کار میکند؟
دستگاه بادکن بطری PET ماشینی است که از طریق فرآیند Stretch Blow Molding، پریفرمهای از پیش شکلگرفته را به بطریهای نهایی تبدیل میکند. پریفرم یک قطعه پلاستیکی استوانهای شکل است که دارای گلوی کامل بطری بوده و قسمت بدنه آن هنوز به شکل نهایی درنیامده است. این فرآیند در چندین مرحله انجام میشود.
مرحله اول
در اولین گام، پریفرمها از طریق یک سیستم حملونقل خودکار وارد دستگاه میشوند و به بخش پیشگرمایش هدایت میشوند. در کورههای مجهز به المانهای مادونقرمز، پریفرمها تا دمای مشخصی که معمولاً بین ۹۰ تا ۱۲۰ درجه سانتیگراد است، گرم میشوند.
این دما باید به دقت کنترل شود، زیرا گرمای کم باعث عدم شکلگیری صحیح و گرمای زیاد منجر به کدر شدن یا تغییر شکل پریفرم میشود. سیستم گرمایش معمولاً به صورت چرخشی عمل میکند تا تمام سطح پریفرم به طور یکنواخت گرم شود.
مرحله دوم
پس از گرم شدن، پریفرم به قسمت قالبگیری منتقل میشود. در اینجا، قالبهای فلزی دو نیمه که شکل نهایی بطری را دارند، دور پریفرم بسته میشوند. سپس یک میله کششی از بالا وارد شده و پریفرم را در جهت طولی کشیده و به طور همزمان هوای فشرده با فشار بالا (معمولاً ۲۵ تا ۴۰ بار) از داخل دمیده میشود.
این عمل باعث میشود پریفرم در دو جهت طولی و عرضی کشیده شده و به دیوارههای قالب برسد. این کشش دوجهته به ساختار مولکولی PET نظم میدهد و استحکام، شفافیت و مقاومت در برابر فشار داخلی را افزایش میدهد.
مرحله سوم
در مرحله نهایی، بطری داخل قالب خنک میشود. سیستم خنککاری قالب که معمولاً از مدارهای آب سرد تشکیل شده، دمای بطری را کاهش داده و شکل آن را تثبیت میکند. پس از خنک شدن کافی، قالب باز شده و بطری آماده از دستگاه خارج میشود. کنترل دقیق دما، فشار و زمان در تمام این مراحل، کلید دستیابی به بطریهای با کیفیت بالا و ضخامت دیواره یکنواخت است.
انواع دستگاه بادکن بطری پت
دستگاههای بادکن بطری پت بر اساس میزان اتوماسیون و ظرفیت تولید به سه دسته اصلی تقسیم میشوند:
دستگاههای دستی
سادهترین نوع هستند که برای تولیدات آزمایشی، نمونهسازی یا تولیدات بسیار کوچک طراحی شدهاند. این دستگاهها معمولاً تکحفرهای بوده و به دخالت مستقیم اپراتور در تمام مراحل نیاز دارند. ظرفیت تولید آنها معمولاً کمتر از ۵۰۰ بطری در ساعت است و برای کارگاههای کوچک یا شرکتهای استارتاپی که میخواهند با سرمایه اولیه کم وارد بازار شوند، مناسب هستند.
دستگاههای نیمه اتوماتیک
این دستگاهها گام میانی بین دستی و تمام اتوماتیک هستند. در دستگاههای نیمه اتوماتیک، بخشهایی مانند گرمایش، دمیدن و خنککاری به صورت خودکار انجام میشود، اما ورود و خروج پریفرم و بطری ممکن است نیاز به دخالت اپراتور داشته باشد. ظرفیت تولید آنها بین ۵۰۰ تا ۲۰۰۰ بطری در ساعت است و برای کسبوکارهای متوسطی که به دنبال افزایش تولید با سرمایهگذاری معقول هستند، انتخاب مناسبی محسوب میشوند.
دستگاههای تمام اتوماتیک
پیشرفتهترین مدل هستند که تمام مراحل از ورود پریفرم تا خروج بطری نهایی را بدون دخالت انسان انجام میدهند. این دستگاهها دارای سیستمهای کنترل پیشرفته، صفحات نمایش لمسی و قابلیت ذخیره پارامترهای مختلف برای انواع بطریها هستند. ظرفیت تولیدشان از ۲۰۰۰ تا بیش از ۴۰۰۰۰ بطری در ساعت متغیر است و برای کارخانجات بزرگ و خطوط تولید صنعتی ایدهآل هستند. این دستگاهها معمولاً چند حفره دارند و میتوانند همزمان چندین بطری تولید کنند.
تجهیزات و قطعات اصلی دستگاه بادکن بطری PET
در این بخش تجهیزات پنوماتیک و جکهای رایجی که در صنعت برای عملکرد دقیق و خودکار این ماشینها استفاده میشود را معرفی میکنیم.
سیلندرها و جکهای پنوماتیک
جک پنوماتیک یکی از اصلیترین عملگرها در باز و بسته کردن قالبها، حرکت ریلها، انتقال پریفرم و بطری و سایر قسمتهای متحرک است که شامل دستههای زیر میشود:
- سیلندرهای خطی (Linear Cylinders)
برای حرکتهای خطی مثل قفل کردن قالب، هل دادن قطعات، و جابهجایی پریفرم - سیلندرهای فشار بالا مخصوص PET
برخی ماشینها از سیلندرهای خاص با آببندی و مقاومت بالا برای فشار زیاد و چرخه سریع استفاده میکنند - سیلندرهای روتاری (Rotary Pneumatic Actuators)
برای حرکتهای چرخشی در مکانیزمهای نگهدارنده/بازکننده یا قسمتهای انتقال پیچیده
کوره یا سیستم گرمکن پریفرم
معمولاً از المانهای مادونقرمز با طول موج کوتاه تشکیل شده است. این المانها به صورت ماژولار در کنار یکدیگر قرار گرفته و امکان کنترل دمای هر ناحیه را به طور مستقل فراهم میکنند. سیستم چرخش پریفرمها در برابر این المانها، گرمایش یکنواخت را تضمین میکند.
قالب بطری و سیستم گیره
از فولاد یا آلومینیوم ساخته میشود و شکل نهایی بطری را تعیین میکند. قالبها دارای مدارهای خنککاری داخلی هستند و باید با دقت بالا ساخته شوند. سیستم کلمپ با فشار هیدرولیک یا پنوماتیک، دو نیمه قالب را محکم بسته نگه میدارد.
کمپرسور هوا و سیستم هوای فشار بالا
این سیستم معمولاً شامل کمپرسورهای دو یا سه مرحلهای است که هوا را تا فشار ۴۰ بار فشرده میکنند. مخازن ذخیره هوا نیز برای تامین فشار ثابت در هنگام دمیدن استفاده میشوند.
یونیتهای آمادهسازی هوا (FRL: Filter-Regulator-Lubricator)
این مجموعهها که با نام واحد مراقبت پنوماتیک هوای فشرده را صاف و رطوبتزدایی میکنند تا قطعات پنوماتیک عمر طولانیتری داشته باشند:
- فیلتر برای حذف ذرات جامد
- رگولاتور فشار برای ثابت نگهداشتن فشار در سیستم
- لوبریکاتور (روانکننده) برای افزایش عمر سیلندر و شیرها
شیرهای دمش (Blow Valves / High Flow Valves)
این قطعه هوای با فشار بالا را برای شکلدهی بطری PET در زمان دمش وارد پریفرم میکند. ویژگی مهم این شیرها پاسخ سریع و دبی بالا برای دمیدن یکنواخت است.
سیستم چیلر
در دستگاههای با ظرفیت بالا برای خنککاری سریعتر قالبها استفاده میشود. این سیستم آب سرد با دمای کنترلشده را به مدارهای داخل قالب پمپاژ میکند.
تابلو برق و تجهیزات کنترل
شامل PLC، سنسورهای دما، فشار و سیستمهای ایمنی است که تمام فرآیند را نظارت و کنترل میکند.
شیرهای برقی یا سلونوئید ولو
سلنوئید ولو پنوماتیک برای کنترل توزیع و جهت جریان هوای فشرده به سیلندرها و دیگر اکچویترها استفاده میشود که در دستگاه بادکن پت از موارد زیر استفاده میشود:
- شیرهای 5/2 و 3/2 برای کنترل سیلندرها
- سلونوئیدهای فشار بالا برای قسمتهای دمش هوا
این شیرها به PLC متصلاند و زمانبندی دقیق عملکرد سیلندرها را مدیریت میکنند.
نکات مهم در انتخاب و خرید دستگاه بادکن بطری
در انتخاب دستگاه مناسب، ابتدا باید ظرفیت تولید مورد نیاز خود را مشخص کنید. اگر روزانه کمتر از ۵۰۰۰ بطری نیاز دارید، دستگاه نیمه اتوماتیک کافی است، اما برای تولید صنعتی به دستگاه تمام اتوماتیک نیاز خواهید داشت. کیفیت ساخت و برند نیز اهمیت بالایی دارد، زیرا دستگاههای با کیفیت پایین ممکن است هزینههای تعمیر و نگهداری بالایی داشته باشند.
توجه به گارانتی و خدمات پس از فروش ضروری است، چرا که دسترسی به قطعات یدکی و پشتیبانی فنی میتواند زمان توقف خط تولید را به حداقل برساند. همچنین سازگاری با قالبهای مختلف را بررسی کنید تا در آینده بتوانید انواع بطریها را تولید کنید.
قیمت و خرید دستگاه بادکن پت
قیمت این دستگاه مانند سایر تجهیزات پنوماتیک به مدل و شرایط کاری و نوسانات قیمت ارز بستگی دارد. برای استعلام قیمت، مشاوره تخصصی و خرید دستگاه بادکن پت و سایر تجهیزات پنوماتیک میتوانید با کارشناسان دامون تماس بگیرید.
جمعبندی
دستگاه بادکن بطری پت ابزاری ضروری برای تولید بطریهای پلاستیکی است. در این مقاله به بررسی نحوه کار، انواع و تجهیزات این دستگاهها پرداختیم تا بتوانید بهترین انتخاب را متناسب با نیازهای تولیدی خود انجام دهید.
دیـــدگـاه خـود را بـه اشــتراک گــذاریــد