ازآنجایی که جک یا سلیندر پنوماتیک یکی از بهترین و ارزان‌ترین روش‌های انتقال نیرو در صنعت است، گاهی از این جک در محیط‌های خاص هم استفاده می‌شود. این شرایط خاص می‌تواند محیط‌های سمی، دماهای بسیار بالا یا بسیار پایین باشد. فستو یکی از معدود برندهایی است که برای این شرایط هم محصولات اختصاصی طراحی و ارائه می‌کند.

در صنعت ایران معمولا دو گروه با انتخاب جک پنوماتیک برای محیط سردخانه‌ای سروکار دارند. اول مدیران تدارک یا مهندسان تعمیر و نگهداری که قصد تعویض سیلندر موجود را دارند و دیگری ماشین‌سازان. درست مانند آلودگی و گردوغبار، دما نیز یک چالش برای سازندگان ماشین‌آلات است.

آیا ماشین یا کاربرد مورد نظر در محیطی بسیار سرد قرار خواهد داشت یا در محیطی بسیار گرم؟ یا آیا دما نوسانات شدیدی دارد؟ و یک سیلندر پنوماتیک در برابر این شرایط چگونه واکنش نشان می‌دهد؟

در این مقاله دامون توضیح می‌دهیم که مشکلات و چالش‌ها چه هستند، فستو چه راهکارهایی ارائه می‌دهد و در نهایت کدام محصول برای یک کاربرد خاص و بازه دمایی مشخص بهترین انتخاب است.

ماشین‌آلاتی که در محیط‌های سرد کار می‌کنند در صنایع غذایی و دارویی، سردخانه‌ و تونل‌های انجماد کاربرد زیادی دارند. همچنین برخی ماشین‌آلات که در فضای باز نصب می‌شوند باید بتوانند  سرما را تا حدی تحمل کنند. اجزای سیلندر پنوماتیک مثل آب‌بندها و… هم به عنوان بخشی از ماشین باید در این شرایط مقاوم باشند.

چالش‌های سیلندر پنوماتیک در دماهای پایین

در سرمای شدید برای یک سیلندر پنوماتیک چند پدیده رخ می‌دهد. پیش از هر چیز، خاصیت کشسانی آب‌بندها کاهش می‌یابد. علاوه بر آن، گریس داخل سیلندر غلیظ‌تر می‌شود و امکان تشکیل بلورهای یخ روی میله پیستون وجود دارد.

جک در محیط سردخانه ای

این موارد قطعاً بر عملکرد سیلندر اثر می‌گذارند. به دلیل کاهش خاصیت کشسانی، آب‌بند دیگر به‌خوبی روی میله پیستون نمی‌نشیند و ممکن است نشتی هوا ایجاد شود. با غلیظ‌تر شدن گریس، حرکت سیلندر نرم نیست. همچنین نیروی اولیه لازم برای شروع حرکت پیستون افزایش می‌یابد؛ یعنی پیستون مقاومت را پشت سر گذاشته و به‌صورت ناگهانی به جلو حرکت می‌کند. بلورهای یخ را نیز نباید دست‌کم گرفت؛ اگر روی میله پیستون قرار بگیرند، باعث ایجاد شیار و سایش در آب‌بند می‌شوند.

فستو راهکارهای متعددی برای سیلندرهای پنوماتیک در محیط‌های سرد ارائه می‌دهد که در ادامه به بخشی از آنها اشاره شده است:

  • تقریباً همه انواع سیلندر برای دماهای تا °C-20 مناسب هستند
  • برای دماهای سردتر تا °C-40، نسخه سیلندر TT/T3 مناسب است
  • سیلندرهای دارای آب‌بندFKM ، (نسخه a1/s6) استثنا هستند و فقط برای دماهای بالاتر از °C0 مناسب‌اند
  • تقریباً همه انواع سیلندر برای دماهای تا °C-20 قابل استفاده هستند

 

سیلندر برای دماهای بسیار پایین تا °C-40 (T1/T3) ( فوق سرد یا کرایوجنیک)

نسخه‌های سیلندر که به‌طور خاص برای استفاده در دماهای پایین (T1/T3) طراحی شده‌اند، برای کاربرد در فضای باز و محیط‌های سرد، سردخانه‌ها (با محصولات منجمد) و محیط‌هایی که نوسانات دمایی شدید در حوالی نقطه انجماد یا پایین‌تر دارند، بسیار مناسب هستند. این نسخه همچنین برای کاربردهایی مناسب است که میله پیستون در معرض گردوغبار، بلورها (یخ و شیر) و مواد با ویسکوزیته بالا قرار دارد.

در کاتالوگ‌های فستو مدل‌هایی که این قابلیت را دارند با دسته بندی T مشخص شده‌اند. همچنین در نرم افزار آنلاین فستو به راحتی می‌توانید بازه دمایی مورد نظر را انتخاب کنید تا مدل مناسب به شما پیشنهاد شود.

بازه عملکرد جک سردخانه ای

نمونه‌ای از بازه عملکرد دمایی جک‌های فستو برای سری DSBC

مزایای جک سردخانه ای فستو

سیلندرهای مناسب دماهای پایین (T1/T3) مزایای متعددی دارند. این نوع جک پنوماتیک فستو برای بازه دمایی °C-40 تا °C+80 مناسب‌اند. این ویژگی به‌دلیل استفاده از آب‌بند PUR ویژه و روانکار مخصوص دماهای پایین است.

مزیت دیگر، عملکرد scrap ( برای جدا کردن ناخالصی از سطح)  است که برای جلوگیری از ورود ذرات جامد مانند یخ، بلورهای شیر و شکر که به میله پیستون می‌چسبند به کار می‌رود. علاوه بر این، این نوع سیلندر برای مواد ویسکوز مانند رنگ، روغن، چسب و موارد مشابه نیز عملکرد جداکنندگی مناسبی ارائه می‌دهد.

نکته‌ای که هنگام انتخاب این نوع باید در نظر گرفته شود این است که سیلندرهای پنوماتیک با این نسخه طول بیشتری دارند، زیرا اسکرپر (scraper) به فضای داخلی بیشتری نیاز دارد. این سیلندر نسبت به یک سیلندر استاندارد ISO 6432، به میزان 6 میلی‌متر بلندتر است. این موضوع باید در طراحی ماشین لحاظ شود.

ملاحظه دیگر این است که این سیلندر در محیط‌های مرطوب و در برابر مواد شیمیایی مقاومت کمتری دارد.

خرید جک پنوماتیک مناسب سردخانه

نسخه T1/T3 برای سری سیلندرهای DSBC (T3) و CRDSNU (T1) در دسترس است. اطلاعات این سری در کاتالوگ‌ها و سایت فستو موجود است. همچنین برای دریافت اطلاعات تکمیلی در بازار ایران، استعلام قیمت و خرید جک فستو مخصوص دمای پایین و سایر محصولات پنوماتیک می‌توانید با کارشناسان دامون تماس بگیرید.

خرید تجهیزات پنوماتیک