اگر در یک کارخانه یا کارگاه کوچک کار کرده باشید یا حتی نگاهی به ماشین‌آلات صنعتی انداخته باشید حتما یک شیر برقی پنوماتیک را دیده‌اید؛ اما این تجهیز علاوه بر موارد عمومی در بسیاری از دستگاه‌های خاص و تخصصی هم کاربرد دارد؛ از بازوهای رباتیک بگیرید تا بسته‌بندی چیپس و دستگاه‌های دندانپزشکی.

شیر برقی پنوماتیک مانند یک کلید فرمان هوشمند برای به کار انداختن نیروی باد فشرده عمل می‌کند. این شیرها فرمان‌های ضعیف الکتریکی را دریافت کرده و مسیر هوای فشرده را باز یا مسدود می‌کنند تا باد با فشاری بالا پیستون‌ها و ابزارها را به حرکت درآورد. بطور کلی این شیرها در اکثر صنایع و ماشین‌آلات مورد استفاده قرار می‌گیرند.

در مطلب شیر برقی پنوماتیک در مورد عملکردهای مختلف این تجهیز صحبت کردیم. در این مقاله قصد داریم وارد جزئیات برخی کاربردهای خاص این قطعه پرکاربرد شویم.

شیر برقی پنوماتیک در بازوهای رباتیک خطوط مونتاژ

بازوهای رباتیک در خطوط مونتاژ

در این بخش صنعت خطوط تولید تجهیزات الکترونیکی نظیر کارخانه‌های مونتاژ گوشی هوشمند را در نظر بگیرید، یک شیر برقی کوچک روی مچ ربات‌هایی که مسئولیت جابجایی قطعات حساس را دارند، نصب می‌شود تا جریان هوای فشرده را به داخل سیلندرهای ظریف پنجه هدایت کند.

شیر برقی با ارسال پالسی از هوا پنجه‌های نرم ربات را فعال می‌کند تا لنز شیشه‌ای و فوق‌العاده حساس دوربین را بدون وارد کردن فشار مخرب بردارد، آن را با دقت بالا درون بدنه گوشی جاگذاری کند و سپس با قطع فرمان، مکش یا فشار باد را رها سازد تا قطعه آسیبی نبیند.

 

سلنوئید ولو پنوماتیک در دستگاه‌های فرز و تراشکاری سی‌ان‌سی (CNC)

باز کردن فنرهای ایمنی دستگاه‌های فرز مدرن برای تعویض مته‌ها نیاز به انرژی و زمان بسیار زیادی دارد و میتواند باعث هدر رفتن زمان و هزینه شود. به همین دلیل کنترلر دستگاه فرمانی برقی به یک شیر برقی می‌فرستد تا هوای پرفشار کارگاه را به پشت یک پیستون پرقدرت منتقل کند تا فنرها به عقب رانده شده و مته آزاد شود.

برای نمونه در خطوط تراشکاری بلوک سیلندر خودرو، به محض اتمام سوراخ‌کاری، شیر برقی در کسری از ثانیه باز می‌شود، ابزار فرز را درون خشاب چرخشی تخلیه می‌کند و پس از جای‌گیری ابزار قلاویزکاری، با قطع باد مجدداً فنرها را برای محکم گرفتن ابزار جدید رها می‌سازد.

پنوماتیک در دستگاه‌های فرز و تراشکاری سی‌ان‌سی (CNC)

شیر برقی در پرس‌های ایمن پانچ و پرس سرسیم

به منظور جلوگیری از بروز خطرات جانی، دستگاه‌های پرس و پانچ به یک شیر برقی دوبل ایمنی مجهز هستند که به دو کلید فشاری با فاصله زیاد از یکدیگر متصل شده‌اند. در کارگاه‌های تولید دسته‌سیم خودرو، کارگر کابل را روی فک قرار می‌دهد، دست‌هایش را به عقب کشیده و دو شستی را هم‌زمان فشار می‌دهد؛ در این لحظه شیر برقی عمل کرده، سنبه پرقدرت را برای پرس سرسیم به پایین هدایت می‌کند و بلافاصله پیش از اینکه دست کارگر مجدداً به فضای کاری نزدیک شود، باد را تخلیه کرده و ابزار را به بالا بازمی‌گرداند.

دستگاه‌های بسته‌بندی چیپس و تنقلات

عملیات دوخت حرارتی و برش بسته‌های نایلونی چیپس و خوراکی‌ها باید در کسری از ثانیه انجام گیرد تا نایلون بر اثر حرارت نسوزد و خط متوقف نشود. چشمی‌های الکترونیکی دستگاه پس از تشخیص تخلیه چیپس به درون بسته، سیگنالی به یک شیر برقی پرسرعت ۲\۵ راهه می‌فرستند تا هوای فشرده را پشت فک‌های داغ بفرستد و آن‌ها را به‌سرعت به هم بکوبد تا لبه‌ها به یکدیگر دوخت بخورند و هم‌زمان تیغه‌ای برای برش بسته پرتاب شود. صدای مکرر «پیس-تق» در کارخانه‌های تولید تنقلات حاصل رفت و برگشت مداوم همین شیرهای برقی است.

 دستگاه‌های کارتن‌ساز و آماده‌سازی جعبه

تبدیل ورق‌های مقوایی تخت و فشرده به جعبه‌های مکعبی آماده، مستلزم ترکیبی دقیق و منظم از مکش، کشیدن و تا کردن لبه‌ها در یک زمان‌بندی صدم‌ثانیه‌ای است. یک بلوک شیر برقی پنوماتیک این حرکات را هدایت می‌کند، به‌طوری که شیر نخست باد مکنده‌ها را برای گرفتن مقوا باز می‌کند، شیر دوم سیلندر چرخشی را برای باز کردن بدنه جعبه تحریک می‌نماید و شیرهای بعدی اهرم‌ها را برای تا کردن زبانه‌های کف به حرکت درمی‌آورند.

در کارخانه‌های تولید نوشیدنی، خروجی این توالی دقیق شیرهای برقی، آماده‌سازی یک کارتن کامل برای چیدن ۲۴ قوطی نوشابه ظرف تنها دو ثانیه و ارسال بی‌وقفه آن به بخش چسب‌زنی نهایی است.

شیر برقی در دستگاه‌های پر کردن نوشیدنی

شیر برقی در دستگاه‌های پر کردن نوشیدنی

دستگاه‌های ونتیلاتور مراقبت‌های ویژه (ICU)

در ونتیلاتورها از شیرهای برقی تناسبی استفاده می‌شود. در بخش‌های مراقبت ویژه، به محض اینکه سنسورها کوچک‌ترین تلاش بیمار را برای دم ثبت می‌کنند، شیر برقی تناسبی باز شده، ترکیب اکسیژن را با فشاری دقیق و ایمن به داخل ریه‌ها هدایت می‌کند و سپس بسته می‌شود تا عمل بازدم بدون مقاومت و به آرامی انجام پذیرد.

شیر برقی در دستگاه‌های ونتیلاتور مراقبت‌های ویژه (ICU)

یونیت‌ها و مته‌های جراحی دندانپزشکی

مته کوچک تراش دندان باید با سرعت بالا و بدون ایجاد حرارت در دهان بیمار عمل کند؛ همچنین به دلیل حرارت ناشی از سایش، باید سریعاً آب خنک‌کننده به محل پاشیده شود. شیرهای برقی مستقر در جعبه یونیت صندلی دندانپزشک، با فشردن پدال پایی تحریک می‌شوند؛ یکی از شیرها بلافاصله جریان هوای فشرده را به توربین مته می‌رساند تا در کسری از ثانیه به حداکثر سرعت برسد و هم‌زمان شیر دیگری پودری از آب و باد را روی دندان اسپری می‌کند تا از سوختن عصب دندان جلوگیری شود، و به محض برداشتن پا، شیرها جریان را قطع کرده و توربین برای حفاظت از بافت لثه متوقف می‌شود.