هایپرصنعت چیست؟
واژه هایپرصنعت در برخورد اول مفاهیمی مثل هایپرمارکت را به یاد می آورد که ویژگی اصلی آن بزرگ بودن و تنوع بالای محصول (از خواروبار تا لباس و لوازم خانگی) است. اما همانطور که ذات صنعت با ذات اقلام روزمره متفاوت است تامین کالای صنعتی هم ویژگیهای منحصر به فرد خود را دارد.
به عنوان مثال یک فروشنده در هایپرمارکت در مورد نحوه مصرف یک محصول یا تاثیر آن روی سبک زندگی شما اطلاعاتی نمیدهد اما برای یک مهندس فروش در هایپرصنعت نحوه استفاده خریدار از محصول صنعتی، سازگاری آن با سایر تجهیزات خط تولید و… مهم است؛ چراکه اگر قرار باشد هایپرصنعت نقش خود در زنجیره تامین را به درستی ایفا کند علاوه بر تنوع و موجودی بالای محصولات صنعتی باید جنس دیگری از خدمات را هم ارائه کند؛ و آن خدمت ترکیب تامین محصول با راهکار مهندسی است.
در واقع وظیفه هایپرصنعت صرفا توزیع یا فروش به عنوان فروشگاه صنعتی (Industry Superstore) مانند یک هایپرمارکت نیست بلکه کار ویژه اصلی آن ارائه راه حل مهندسی در کنار تامین قطعات (Industrial Supply) است و از یک Industrial Distributor سنتی فراتر رفته و به سمت Industrial Supply Platform یا Industrial Solution Provider حرکت کرده است.
به طور خلاصه برای توضیح استاندارد هایپرصنعت میتوان از این تعریف استفاده کرد:
«هایپرصنعت یک زیرساخت تأمین صنعتی یکپارچه است که مجموعه گستردهای از کالاها، قطعات، اطلاعات فنی، خدمات و راهکارهای خرید را برای صنایع مختلف به صورت متمرکز فراهم میکند و نقش واسط هوشمند بین تولیدکنندگان تجهیزات و مصرفکنندگان صنعتی را ایفا میکند.»
جامعه هدف هایپرصنعت
با توجه به تعریفی که ارائه دادیم عموما هایپرصنعت یک کسبوکار B2B است و در اکثر موارد هدف آن تامین قطعات و خدمات برای صنایع و مراکز تجاری است و با مشتری نهایی سروکار ندارد. مهمترین مشتریان هایپرصنعت شامل موارد زیر است:
- کارخانهها
- واحدهای نگهداری و تعمیرات
- پیمانکاران صنعتی
- شرکتهای نفت، گاز، پتروشیمی
- صنایع غذایی
- نیروگاهها
- کارگاههای مهندسی
- مجموعههای تجاری و سازمانهایی که نیاز تأسیساتی دارند
نقش هایپرصنعت در زنجیره تامین
پیشتر توزیع کنندگان صنعتی بیشترین نقش در انتقال محصول به مصرف کننده را برعهده داشتند. توزیع صنعتی (Industrial Distribution) به شبکهای از فعالیتهای تأمین، ذخیرهسازی، مدیریت موجودی، ارائه اطلاعات فنی و رساندن محصولات صنعتی از تولیدکنندگان به مصرفکنندگان صنعتی گفته میشود.
اما با توسعه صنعت و تنوع بالای محصولات و پیچیده شدن بسیاری از قطعات و فرآیندهای تولیدی خدمات متفاوتی به کار توزیعکنندگان اضافه شد. توزیع صنعتی به یک حوزه تخصصی در مدیریت زنجیره تأمین تبدیل شد و در برخی دانشگاهها برنامههای آموزشی مستقلی برای آن ایجاد شد که در آن دانشجویان علاوه بر آشنایی با صنعت، مهندسی فروش را هم میآموزند.
هایپرصنعت را میتوان کاملترین شکل توزیع صنعتی در نظر گرفت. در واقع این کسبوکار در زنجیره تأمین صنعتی نقش یک نقطه اتصال همهجانبه میان تولیدکنندگان و مصرفکنندگان صنعتی را ایفا میکند.
هایپرصنعت با گردآوری محصولات و برندهای مختلف، ارائه اطلاعات فنی، سادهسازی فرآیند انتخاب و خرید و ایجاد دسترسی سریعتر به تجهیزات مورد نیاز صنایع، باعث کاهش زمان و پیچیدگی تأمین میشود. امروزه نقش این بخش از زنجیره تامین از فروش کالا به ارائه راهکار تغییر کرده یا به عبارتی از Product Supplier به Industrial Solution Partner تبدیل شده است و مشتری علاوه بر محصول از آن انتظار موارد زیر را هم دارد:
- انتخاب فنی مناسب
- پیشنهاد جایگزین
- مشاوره کاربردی
- پشتیبانی پس از خرید
فلسفه شکلگیری هایپرصنعت
هایپرصنعت مانند هر پدیده اجتماعی یا اقتصادی بر اساس نیازی جدید شکل گرفته است. این نیاز به موازات توسعه صنعت در دوران مدرن تئوریزه هم شد. ریشه نظری این مفهوم را میتوان در ایده تقسیم کار دانست که نخستین بار توسط اندیشمندانی مانند افلاطون مطرح شد. با وقوع انقلاب صنعتی در قرن 18 و پیچیدهتر شدن فرآیند تولید و توزیع، اندیشمندانی مانند آدام اسمیت بیشتر بر مفهوم تقسیم کار تخصصی صنعتی تاکید کردند.
در آن زمان بیشتر تاکید بر تقسیم کار تخصصی داخل سازمان بود اما با گسترش صنعت و اهمیت فزاینده توزیع و تامین قطعات، نظریات قبلی به حوزه توزیع هم بسط یافت و این پرسش پیش آمد که بنگاه تا چه حد میتواند بزرگ باشد که علاوه بر تولید یک محصول خاص، فرآیند تامین مواد اولیه و قطعات را هم خودش انجام دهد. در این زمینه اقتصاددانانی مثل رونالد کوز (برنده نوبل اقتصاد در سال 1991) نظریاتی ارائه دادند که مرز نیاز به بنگاههایی مثل هایپرصنعت را تعیین کرد.
از نگاه کوز، اندازه و مرز یک بنگاه تا جایی گسترش پیدا میکند که هزینه انجام فعالیت در داخل سازمان کمتر از هزینه استفاده از بازار باشد؛ و زمانی که بازار بتواند یک فعالیت را با هزینه کمتر انجام دهد، برونسپاری و استفاده از تأمینکنندگان تخصصی منطقیتر خواهد بود.
به زبان سادهتر وقتی هزینه تامین قطعات پیچیده که نیاز به بررسی فنی دقیق، شناخت تولیدکنندگان، در نظر گرفتن هزینه انتقال، استخدام نیروی متخصص برای خرید و… داخل یک بنگاه بالا باشد، خدمت باید از تامین کننده بیرونی دریافت شود. در این حالت طبق مکانیسم بازار بنگاههایی به وجود میآیند که هدف آنها تامین همین نیاز است؛ یکی از پاسخهای بازار به این نیاز، شکلگیری کسبوکارهایی مانند توزیعکنندگان صنعتی و هایپرصنعتها بوده است.
اکنون در دنیایی که فرآیندهای تولید پیچیده و مصرف صنعتی بسیار بالاست، اگر یک کارخانه بخواهد انواع و اقسام تجهیزات مثل کمپرسور، پمپ، قطعات پنوماتیک، شیرآلات و.. را خودش از تامین کنندگان متنوع تهیه کند، هم هزینه نیروی متخصص تدارکات افزایش پیدا میکند هم احتمال خرید بهینه با بهترین قیمت و کیفیت کاهش مییابد اما هایپرصنعت با فعالیت تخصصی میتواند همین فرآیند را با «استانداردسازی خرید» با بازدهی بهتری اجرا کند. کاهش هزینه مدیریت خرید، سادهتر شدن فرآیند تأمین و و کاهش ریسک زنجیره تأمین از مهمترین مزیتهای تامین خدمات از هایپرصنعت است.
ویژگیهای هایپرصنعت
ویژگی اصلی این کسبوکار جمعآوری طیف گستردهای از محصولات و برندهای صنعتی در یک مجموعه، ارائه اطلاعات فنی قابل اعتماد، دسترسی سریع به کالا و ایجاد تجربه خرید یکپارچه برای مشتریان صنعتی است. برخلاف فروشندگان سنتی که معمولاً روی یک یا چند گروه محصول محدود تمرکز دارند، هایپرصنعت تلاش میکند نیازهای متنوع صنایع را از طریق یک شبکه تأمین گسترده پاسخ دهد.
ویژگیهای کلیدی هایپرصنعت را میتوان اینطور دستهبندی کرد:
- تنوع و گستردگی محصولات: پوشش چندین گروه کالایی صنعتی و کاهش نیاز مشتری به مراجعه به تأمینکنندگان متعدد.
- اطلاعات فنی و مهندسی: ارائه مشخصات، کاتالوگ، مقایسه و راهنمای انتخاب برای کمک به تصمیمگیری بهتر مشتری.
- دسترسی و تأمین سریع: ایجاد موجودی، شبکه تأمین و فرآیندهایی که زمان تأمین تجهیزات را کاهش میدهد.
- اعتماد و اعتبار تأمین: انتخاب برندها و تأمینکنندگان معتبر برای کاهش ریسک خرید صنعتی.
- راهکارمحوری به جای صرفاً فروش محصول: کمک به حل مسئله مشتری، نه فقط ارائه یک کالا.
- یکپارچگی در فرآیند خرید: تبدیل یک فرآیند پیچیده شامل جستجو، بررسی فنی، استعلام و خرید از چندین منبع، به یک تجربه سادهتر و متمرکز.
ترندهای جهانی هایپرصنعت
هرچند هایپرصنعت مفهوم مدرنی به شمار میرود اما در قرن 21 و به ویژه با ظهور هوش مصنوعی تغییرات فزایندهای داشته است. مجموعههای شناخته شدهای مثل Grainger و McMaster-Carr که از اوایل قرن 20 کار خود را آغاز کردند امروز سعی دارند علاوه بر روش های سنتیتر مثل پشتیبانی، ایجاد وفاداری در مشتری، اختصاص اکانت منیجر، خدمات جانبی و… خود را با دنیای هوشمند هماهنگ کنند. اتصال به سیستمهای ERP سازمانها، نیازسنجی و مشاوره با استفاده از هوش مصنوعی، مقایسه آنلاین و هوشمند محصولات و برندها از جمله خدمات ترند در حوزه تامین قطعات صنعتی است.
آینده هایپرصنعتها به سمت یک پلتفرم هوشمند تأمین صنعتی حرکت میکند؛ جایی که محصول، اطلاعات فنی، خدمات و فناوری به صورت هوشمند در کنار هم قرار میگیرند تا فرآیند خرید صنعتی سریعتر، دقیقتر و کمهزینهتر شود.
هایپرصنعت در ایران
همزمان با گسترش و افزایش تنوع محصولات صنعتی، در ایران هم نیاز به تامینکنندگان تخصصی احساس شده است. هایپرصنعت دامون بیش از یک دهه است که برای برآورده کردن این نیاز بازار، فعالیت میکند. در حال حاضر انواع محصولات برودتی، پنوماتیک، پمپ صنعتی، الکتروموتور و تابلو برق در سبد محصولات دامون قرار دارد. مهمترین مزیتهای این هایپرصنعت در تامین قطعات در ادامه آمده است:
- سبد کامل محصولات
- امکان سفارش در تعداد بالا
- مشاوره تخصصی
- پیشتیبانی همهجانبه
- قیمت رقابتی
- ارسال سریع
- امکان بازگشت کالا
جمع بندی
هایپرصنعت را نمیتوان صرفاً یک فروشگاه بزرگ صنعتی دانست؛ بلکه یک ساختار تخصصی در زنجیره تأمین است که با هدف سادهسازی فرآیند تأمین، کاهش پیچیدگی خرید و ایجاد دسترسی سریعتر به محصولات و اطلاعات فنی شکل گرفته است. این مدل با ترکیب تنوع محصول، دانش مهندسی، شبکه تأمین گسترده و خدمات ارزش افزوده، نقش واسطی هوشمند میان تولیدکنندگان و مصرفکنندگان صنعتی ایفا میکند. مسیر تکامل هایپرصنعتها از توزیعکننده سنتی به سمت پلتفرمهای هوشمند تأمین صنعتی نشان میدهد که آینده این حوزه بر پایه ترکیب کالا، داده، فناوری و راهکارهای مهندسی خواهد بود.
دیـــدگـاه خـود را بـه اشــتراک گــذاریــد