اواپراتور یک مبدل حرارتی است که وظیفه دارد دمای محیط بیرون سیکل تبرید را پایین بیاورد. اواپراتور این عمل را از طریق تبادل دما با مبرد مایع انجام میدهد. این تجهیز با قرار دادن هوای محیط در معرض کویلهای حاوی مبرد مایع، باعث انتقال دما بین مبرد و هوای خارج از آن میشود؛ به این ترتیب هوای بیرون، گرمای خود را از دست داده و خنک میشود. برندهای متعددی در کشور اقدام به تولید و عرضه میکنند. برندهای آرشه کار و آرتک، نوین، صابکول، تبادل کار و نیک از جمله سازندگان آن در کشورند.
دو روش انتخاب سریع و محاسبه دقیق مهندسی برای انتخاب اواپراتور مناسب وجود دارند که در این صفحه میتوانید مطالعه کنید. مهندسان دامون آماده هستند بهترین و دقیقترین مدل را برای نیاز شما انتخاب کنند.
انواع اواپراتور
این تجهیز از لحاظ نحوه عملکرد به دو نوع آبی (پوسته و لوله یا شل اند تیوب) و هوایی (پره و لوله یا فین اند تیوب) تقسیم میشود.
- پوسته و لوله: در این نوع، دستگاه از چند لوله ریز (کویل) درون یک پوسته تشکیل شده است. مبرد مایع وارد کویلها میشود و سیال دیگری که معمولا آب است، داخل پوسته و خارج لوله جریان مییابد. به این ترتیب سیال مبرد دمای آب را جذب کرده و آب خنک میشود.
- هوایی: در این نوع، هوای محیط توسط فن به داخل دستگاه مکیده میشود و در معرض کویلهایی قرار میگیرد که مبرد درون آنها در جریان است. به این شکل هوا خنک شده و از آواپراتور خارج میشود. لازم به ذکر است که فن کارایی را بالا میبرد و همه اواپراتورهای هوایی فن ندارند.
نوع دیگری به نام صفحهای (پلیتی) نیز وجود دارد. اواپراتور صفحهای، مکانیزمی مشابه نوع اواپراتور آبی دارد. با این تفاوت که انتقال حرارت در نوع صفحهای در صفحات فلزی رخ میدهد.

اواپراتورهای هوایی و آبی
اصلی ترین کاربرد اواپراتورها
این تجهیز در سیستمهای سرمایشی متعددی کاربرد دارد. از جمله مهمترینهای سیستمهای سرمایشی میتوان به سرد خانه، چیلر و تونل انجماد اشاره کرد.
اواپراتور سردخانه
یونیتی است که داخل سرد خانه نصب شده و بهوسیله اتصالاتی به یونیت کندانسور (که متشکل از کندانسور و کمپرسور است) متصل میشود. در نتیجه طبق مکانیزم خود عمل کرده و گرمای محیط را به مبرد منتقل میکند. بعد از آن، مبرد از داخل سردخانه خارج شده و به سمت کمپرسور میرود.
عملکرد اواپراتور سردخانه
اواپراتور سردخانه از نوع هوایی است و فاصله فینهای آن با توجه به دمای مورد نظر سردخانه تعیین میشود. هرچه دمای کار سردخانه پایینتر باشد، فاصله فینها با هم بیشتر خواهد بود. این فاصله برای بهبود انتقال حرارت در دماهای پایین و جلوگیری از یخزدگی احتمالی در نظر گرفته میشود. فاصله فین ۶ و ۴ میلیمتر برای سردخانههای بالای صفر و فاصله ۶.۵ و ۸ میلیمتر برای زیر صفر انتخاب میشود.
اواپراتور چیلر
با توجه به عملکرد چیلر، اواپراتور مورد استفاده در این سیستم چیلر از نوع آبی است. مبدل حرارتی یا Evaprator، دمای آب مورد استفاده چیلر را پایین میآورد و آب سرد برای استفاده در مناطق مورد نظر چیلر ارسال میشود.
اواپراتور تونل انجماد
تونل انجماد نیز سیستمی مشابه سردخانه دارد. در تونل انجماد با توجه به دمای بسیار پایین، فاصله فینها بین ۱۰ و ۱۲ و ۱۴ میلیمتر تعیین میشود.
نقش فن اواپراتور

جایگاه فنها در اواپراتور بادی
فن در نوع هوایی آن، نقش مهمی در خنک کردن هوای محیط ایفا میکند. فن هوای بیرون را به داخل میکشد و آن را با مبرد داخل کویل تماس میدهد تا انتقال حرارت صورت گیرد. فن در سایزهای مختلفی تولید میشود. هر چقدر قطر فن بیشتر باشد توان مکش و جابهجایی هوا بالاتر خواهد بود.
فن معمولا در سایزهای ۳۵، ۴۲، ۵۰، ۶۳، ۷۰ و ۸۰ (سانتی متر) تولید میشود. از فاکتورهای مورد توجه دیگر در انتخاب فن، برند سازنده و تولیدکننده آن است. معمولا دو نوع آلمانی و چینی از انواع محبوب فن است.
محل نصب Evaporator در سیکل تبرید
همانطور که در تصویر زیر مشاهده میکنید، این بخش از دستگاه برودت صنعتی بهعنوان یک تجهیز اصلی در سیکل تبرید قبل از کمپرسور نصب میشود.

روش انتخاب اواپراتور مناسب
در انتخاب تجهیز مناسب سیستم دو روش مرسوم وجود دارد.
- روش انتخاب سریع
- محاسبه دقیق مهندسی
در روش انتخاب سریع با در نظر گرفتن چند فاکتور از جمله توان کمپرسور و دمای کارکرد سردخانه اقدام به انتخاب دستگاه مناسب میکنیم. در این روش اگر سردخانه زیر صفری باشد، اواپراتوری مناسب است که همتوان با کمپرسور باشد و در صورتی که سردخانه بالاصفری باشد، اواپراتوری با توان یک پله بالاتر از کمپرسور پاسخگوی نیاز سیستم خواهد بود. این روش برای سازندگانی کاربرد دارد که اواپراتورها را بر اساس توان نامی تقسیم بندی کردهاند.
انتخاب به روش محاسبه مهندسی دقت بالاتری از روش اول دارد؛ در این روش با بهره گیری از نرم افزاری مانند “coolselector” و در نظر گرفتن میزان ورودی محصولات به سیستم، مقدار بار برودتی را محاسبه کرده؛ سپس با مراجعه به کاتالوگ، تجهیزی را انتخاب میکنیم که توان مشابه –یا بالاتری- از مقدار بار برودتی سیستم دارد.
برندهای مختلف اواپراتور صنعتی در بازار سرمایش
برندهای متعددی در کشور اقدام به تولید و عرضه مبدل حرارتی میکنند. برندهای آرشه کار و آرتک، نوین، صابکول، تبادل کار و نیک از جمله سازندگان انواع کندانسور و اواپراتور در کشورند. شما میتوانید برای انتخاب کندانسور مناسب سیستم خود با کارشناسان دامون مشاوره کرده و سپس اقدام به خرید کنید.
قیمت اواپراتور سردخانه
قیمت Evaprator به عوامل مختلفی مانند نوع (سقفی، ایستاده، دبلکویل و …)، ظرفیت سرمایشی، نوع مبرد، برند سازنده و نوسانات بازار ارز بستگی دارد. به طور معمول، برندهای معتبر مانند نوین، آرشه یا کستل با توجه به کیفیت ساخت و راندمان حرارتی، در ردههای قیمتی متفاوتی قرار میگیرند.
اگر به دنبال اطلاع از هزینههای دقیق هستید، دریافت لیست قیمت اواپراتور نوین، آرشه یا نیک، آرتک میتواند دید مناسبی نسبت به بودجه مورد نیاز و گزینههای قابل انتخاب به شما بدهد. پیشنهاد میشود پیش از خرید، ظرفیت مورد نیاز سیستم و نوع کاربرد را با مشاوران فنی دامون بررسی کنید.
گارانتی و ضمانت بازگشت کالا
این تجهیز یکی از ۴ تجهیز اصلی سیکل تبرید تراکمی است، بنابراین وجود آن در تمامی سیکل های سرمایشی تراکمی ضروری است. دامون آمادگی دارد تا مدلهای متنوع این دستگاه را با ضمانت بازگشت ۷ روزه به فروش برساند.