وضعیت مبرد در سیکل تبرید، مخصوصا بعد از کندانسور که مبرد باید به شکل مایع باشد، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. این وضعیت توسط قطعه سایت گلس (Sight Glass) یا شیشه رؤیت کنترل می‌شود. در شرایطی که مبرد به صورت مایع از این قطعه عبور می‌کند، مشاهده حباب‌های مداوم می‌تواند نشانه وجود بخار در جریان باشد.

وجود حباب در سایت گلس ممکن است نشانه کمبود مبرد و نرسیدن مایع کافی به اواپراتور باشد. در این شرایط سرمایش کاهش می‌یابد، فشار مکش ممکن است به حد قطع لو پرشر برسد و کمپرسور خاموش شود.

 بنابراین بررسی حباب‌ها کمک می‌کند نشتی مبرد زودتر شناسایی شده و از آسیب به کمپرسور جلوگیری شود. البته وجود حباب در سایت گلس همیشه به معنای کمبود مبرد نیست؛ گرفتگی فیلتر درایر، افت فشار در لوله مایع، سابکولینگ ناکافی، تغییر ناگهانی بار سرمایشی،  خرابی در لوله خروجی رسیور و وجود گازهای غیر قابل تقطیر از عواملی هستند که حتی در سیستم با وجود شارژ صحیح یا بیش از حد مبرد نیز ممکن است سبب ایجاد حباب شوند.

 اما اگر حباب‌ها به صورت مداوم و همراه با شرایط مشخصی دیده شوند، می‌توانند نشانگر کمبود شارژ مبرد باشند.

علت مشاهده مداوم حباب در سایت گلس

پس از روشن‌شدن کمپرسور و رسیدن عملکرد سیستم به شرایط کاری پایدار، اگر شارژ مبرد کافی باشد، معمولا جریان مایع در سایت گلس به صورت یکنواخت و بدون حباب‌های مداوم می‌باشد (یعنی ایجاد حباب فقط به صورت لحظه‌ای و هنگام استارت در نظر گرفته نمی‌شود).

 اما اگر حباب‌ها به صورت پیوسته و مداوم مشاهده شوند، ممکن است بخشی از مبرد به بخار تبدیل شده باشد.

 به عبارت دیگر مبردی که از کندانسور خارج می‌شود می‌بایست تحت شرایط مناسب به شیر انبساط برسد و تغذیه اواپراتور انجام شود. در صورتی که در خط مبرد مایع فشار به اندازه کافی بالاتر از فشار اشباع متناظر با دمای مبرد نباشد، امکان تبخیر بخشی از مایع وجود دارد.

 به این پدیده تشکیل بخار آنی یا فلش گس (Flash Gas) می‌گویند. علل این پدیده می‌توانند سابکولینگ ناکافی یا افت فشار در مسیر مبرد باشند که در ادامه به توضیح آنها می‌پردازیم:

حباب در سایت گلس

سابکولینگ ناکافی

 به اختلاف بین دمای اشباع مبرد در فشار اندازه‌گیری شده و دمای واقعی مبرد اصطلاحا سابکولینگ (Subcooling) گفته می‌شود. در شرایط کمبود شارژ، مقدار مبرد ذخیره شده در کندانسور یا رسیور کم شده و احتمال دارد مایع خروجی کندانسور به اندازه کافی سرد نشده باشد که منجر به کاهش سابکولینگ می‌شود و احتمال تشکیل حباب افزایش می‌یابد.

پس اگر سابکولینگ در خروجی کندانسور کمتر از مقدار توصیه‌شده سازنده باشد، می‌تواند بیانگر کاهش مبرد در چرخه و وجود حباب در آن باشد. البته این وضعیت می‌تواند در اثر شرایط نامناسب دفع حرارت در کندانسور یا تغییر شرایط کاری سیستم ایجاد شود. به‌علاوه در سیستم‌های مجهز به رسیور، وضعیت شارژ و محل نصب سایت گلس بر نحوه تفسیر حباب‌ها مؤثر است. پس بررسی وجود حباب در چرخه تبرید می‌بایست متناسب با طراحی مدار صورت پذیرد.

افت فشار

افت فشار می‌تواند از عوامل ایجاد حباب در چرخه تبرید باشد. محدودیت در مسیر عبور مبرد یا مثلا گرفتگی فیلتر درایر می‌تواند منجر به افت فشار در سیستم شود. چنانچه فشار در پایین دست گرفتگی کمتر از فشار اشباع متناظر با دمای مبرد شود، منجر به تبخیر بخشی از مایع و تشکیل حباب می‌شود.

پس باید برای تشخیص عیب در سیستم، افت فشار در دو طرف فیلتر درایر و بررسی دمای خط مایع در نظر گرفته شود. همچنین باید کاهش فشار مکش و فشار دهش کمپرسور نسبت به شرایط کاری مورد انتظار بررسی گردد. با کاهش دمای محیط اطراف کندانسور، فشار دهش کم می‌شود و ممکن است تقطیر به صورت کامل انجام نشود؛ چراکه تقطیر علاوه بر دما تابع فشار نیز می‌باشد. در این صورت در سایت گلس حباب مشاهده می‌شود.

 بنابراین چنانچه افت فشار دهش زیاد باشد، فشار مکش نیز کاهش می‌یابد. با ادامه این چرخه فشار مکش به حد تنظیم‌شده پرشر سوئیچ لو پرشر می‌رسد و باعث توقف کمپرسور می‌شود.

روش تشخیص کمبود مبرد از سایر عوامل

برای تشخیص کمبود مبرد در سیستم تبرید، می‌بایست ابتدا تعیین گردد که حباب‌های مشاهده‌شده در شرایط پایدار نیزاه‌اندازی و ت وجود دارند یا صرفا زمان رغییر بار در سیستم دیده می‌شوند.

 همچنین سابکولینگ باید در محل مناسب اندازه‌گیری و با مقداری که سازنده پیشنهاد کرده مقایسه گردد. به‌علاوه فشار مکش و فشار تقطیر هم با توجه به نوع مبرد، بار سرمایشی، دما و شرایط محیطی باید مورد بررسی قرار بگیرند.

شایان ذکر است موارد ذکرشده قوانین مطلق نبوده و صرفا الگوهای تشخیصی هستند؛ یعنی حباب سایت گلس معیار قطعی میزان شارژ مبرد نیست. چراکه عواملی همچون نوع مبرد، نوع سیستم تبرید، نوع شیر انبساط، وجود رسیور و کنترل ظرفیت کمپرسور روی رفتار فشارها در تصمیم‌گیری مؤثر هستند. بنابراین در تشخیص نهایی و برای شرایط واقعی کارکرد سیستم، مشاهده مداوم حباب به همراه سابکولینگ پایین و سایر علائم عملکردی می‌تواند احتمال کمبود مبرد در چرخه را تقویت نماید.