جک گوشواره ای پنوماتیک چیست و چه کاربردی دارد؟

منظور از جک گوشواره‌ای جکی است که اتصال کلویس (گوشواره) به آن وصل شده است. هرچند گاهی در عرف بازار به اشتباه به مدل لولایی جک کلمپ‌دار هم به دلیل وجود کلویس، جک گوشواره‌ای می‌گویند. در برند فستو این نوع جک hinge نام دارد و برند پارس پنوماتیک آن را با نام‌های prcc و pncc عرضه می‌کند.

جک گیره‌ای پارس که به اشتباه جک گوشواره‌ای شناخته می‌شود

تعریف جک دوشاخه دار یا گوشواره‌ای

جک گوشواره‌ای یا سیلندر پنوماتیک با اتصال گوشواره (clevis) به دو نوع گوشواره روی شفت(دو شاخه سر جک) و گوشواره پایه سیلندر دسته‌بندی می‌شود. وظیفه فنی این نوع جک جبران انحرافات نیرویی و زاویه‌ای است و در مواردی به کار می‌رود که عدم هم‌راستایی نیرو با زاویه جک می‌تواند به آن آسیب بزند.

از نظر ساختاری کلویس یا اتصال گوشواره‌ای، یک اتصال دوشاخه U شکل همراه با پین است. این نوع اتصال باعث می‌شود جک به یک قطعه متحرک متصل شود و در عین حال، امکان حرکت محدود مفصلی، چرخشی یا نوسانی نیز داشته باشد.

 کاربرد جک پنوماتیک گوشواره‌ای

کاربرد اصلی جک پنوماتیک گوشواره‌ای در مکانیسم‌هایی است که حرکت جک کاملاً خطی نیست و هنگام باز و بسته شدن، زاویه اتصال تغییر می‌کند. در واقع وقتی جک به یک قطعه متحرک مثل در، اهرم، بازو، کلمپ، دریچه یا مکانیزم لولایی وصل می‌شود، اگر اتصال صلب باشد، به شفت جک فشار جانبی وارد می‌شود. اتصال گوشواره‌ای با پین اجازه می‌دهد جک کمی حول محور پین بچرخد و خودش را با مسیر حرکت مکانیزم هماهنگ کند. در ادامه مهمترین کاربردهای این مکانیسم آمده است:

باز و بسته کردن انواع در صنعتی

یکی از رایج‌ترین کاربردهای این فیچر جک‌های پنوماتیک، باز و بسته کردن درهای لولایی است. در این حالت، مسیر حرکت در دورانی است، اما جک حرکت خطی دارد. گوشواره باعث می‌شود جک در کورس رفت و برگشت، بتواند زاویه بگیرد و به شفت فشار اضافی وارد نشود.

 مکانیزم‌های اهرمی

در کاربردهایی که جک پنوماتیک، قطعه را نه مستقیم بلکه با اتصال به یک اهرم حرکت می‌دهد، گوشواره به کنترل زاویه کمک می‌کند. در این مکانیسم وقتی اهرم حرکت می‌کند، زاویه اتصال جک دائماً تغییر می‌کند؛ اگر سر شفت جک گوشواره‌ای باشد، این تغییر زاویه بدون فشار جانبی کنترل می‌شود.

کلمپ و بازوهای متحرک

 جک‌های گوشواره‌ای در فیکس کردن قطعه در جیگ و فیکسچر، نگه‌داشتن قطعه هنگام سوراخ‌کاری، قفل کردن در، فشار دادن قطعه روی میز کار و… هم پرکاربرد هستند. در این کاربردها، جک معمولاً یک بازوی کلمپ را حرکت می‌دهد و چون بازوی کلمپ چرخشی است، اتصال گوشواره‌ای مناسب‌تر از اتصال صلب است.

کاربرد جک گوشواره‌ای در جیگ و فیکسچر

در سیستم‌های Pick-and-Place، جک ممکن است یک بازوی کوچک یا مکانیزم انتقال قطعه را حرکت دهد. اگر مسیر حرکت کمی زاویه‌دار باشد، اتصال گوشواره‌ای کمک می‌کند جک راحت‌تر با حرکت مکانیزم هماهنگ شود.

اجزای جک گوشواره‌ای

هرچند گوشواره‌های جک مدل‌های مختلفی دارند اما مهمترین اجزای آن در جدول زیر آمده است:

انواع جک پنوماتیک گوشواره‌دار

گوشواره می‌تواند به سر شفت یا انتهای سیلندر وصل شود. جک با گوشواره سر شفت (clevis rod) برای اتصال شفت به اهرم، بازو، دریچه، کلمپ یا مکانیزم‌های لینکی استفاده می‌شود.

دو مدل گوشواره سر شفت در سیلندر پنوماتیک

 در جک با گوشواره پایه(clevis foot)، قسمت عقب جک با یک براکت گوشواره‌ای نصب می‌شود و کل بدنه جک می‌تواند حول محور پین بچرخد. 

گوشواره در انتهای سیلندر پنوماتیک

در جدول زیر مقایسه مختصر این دو مدل آمده است:

تفاوت گوشواره با چشمی و کوپلر

 مهمترین لوازم جانبی که به سر شفت جک پنوماتیک وصل می‌شود کلویس(گوشواره)، چشمی و کوپلر هستند. تفاوت اصلی گوشواره با دو قطعه دیگر محدوده حرکتی است. در واقع گوشواره امکان حرکت چرخشی را به «یک صفحه» محدود می‌کند که این مساله از حرکات ناخواسته در جهات غیرمرتبط جلوگیری می‌کند. 

 در جدول زیر مقایسه مختصر این سه قطعه جانبی آمده است.

انتخاب گوشواره مناسب جک پنوماتیک

در ابتدا باید با توجه به مکانیسمی که در آن قصد استفاده از جک پنوماتیک دارید باید نوع گوشواره را مشخص کنید. اگر بار جانبی روی کل سیلندر است باید از گوشواره پایه و اگر فشار روی شفت است از کلویس شفت استفاده کنید.

در مرحله بعدی با توجه به ترکیب قرار گیری تجهیزات و فاصله قطعات می‌توانید شکل گوشواره مورد نیاز را انتخاب کنید. در آخر با توجه به ابعاد مورد نیاز از کاتالوگ شرکت سازنده مدل و شماره قطعه مورد نیاز را به دست آورید.

در ادامه کاتالوگ قطعات جانبی فستو به عنوان یکی از بهترین برندهای تولید کننده تجهیزات پنوماتیک آمده است که با توجه به تصاویر و جداول آن می‌توانید به راحتی مدل گوشواره مورد نیاز را انتخاب کنید.

دانلود کاتالوگ گوشواره سر شفت

دانلود کاتالوگ گوشواره انتهای شفت

  همچنین برای مشاوره تخصصی برای انتخاب و خرید انواع جک گوشواره ای می‌توانید با مهندسان دامون در ارتباط باشید.

خرید تجهیزات پنوماتیک